Relatie tussen hond en mens*


Je hebt hondenliefhebbers en honden(bezitter)haters. Maar tot welke van die twee typen je ook behoort, het boek 'De waarheid over honden' van Stephen Budiansky is een absolute aanrader. In dit populair wetenschappelijke boek legt de schrijver, die gewerkt heeft voor bladen als Nature en Science, namelijk niet alleen de kenmerken van de Canis familiaris uit, maar gaat hij vooral in op de relatie tussen mensen en honden.
Al ongeveer 14.000 jaar houden mensen honden in huis. Heel lang is er amper onderzoek gedaan naar deze beesten omdat huisdieren niet als 'echte dieren' werden gezien. En nog steeds beschouwen sommige biologen domesticatie als slavernij. Budiansky vindt dat onzin. Honden waren meer ongenode gasten die niet meer weg wilden, 'een eclatant evolutionair succes dat in de dierenwereld bijna niet geevenaard wordt'. Alleen in de Verenigde Staten zijn er al 55 miljoen honden. Dat hebben ze te danken aan hun eigenschap om mensen eten en aandacht te ontlokken. Eigenlijk gewoon parasieten dus.
Honden stammen direct af van wolven. Het grote verschil is echter dat ze op volwassen leeftijd jeugdig wolvengedrag blijven vertonen. Ze zijn niet schuw, bedelen om voedsel, zijn onderdanig, blaffen veel en willen altijd spelen.

Altijd harmonieus is de relatie tussen honden en mensen zeker niet. Er zijn honden die voortdurend braken in de schoenen van hun eigenaren, honden die voortdurend blaffen en honden die geen seconde alleen gelaten kunnen worden zonder te janken. Ernstiger nog is het bijten. Alleen al in de Verenigde Staten worden een miljoen mensen per jaar ernstig gebeten, twaalf mensen sterven aan die beten en aan schadeclaims gaat een miljard dollar om.
Ligt dat aan de eigenaren of aan de honden? Volgens Budiansky aan beiden. Honden kunnen in hun huidige habitat veel evolutionaire eigenschappen amper meer gebruiken. Primaire angsten en reflexen, zoals het bijten naar een jong kind dat lijkt op een prooi, zijn moeilijk uit te bannen. Anderzijds maken mensen er zich schuldig aan hun hond te behandelen als een mens. Het idee dat honden loyaal, betrouwbaar, altrustisch en moedig zijn, is gewoon een fabeltje. Projectie. Net als wolven onderwerpen honden zich aan een dominante leider. Als die er niet is of te weinig gezag uitstraalt, probeert een hond zelf de dominante figuur te worden.
Opvoedigkunde tips a la Martin Gaus om ongewenst gedrag te voorkomen, worden in het boek niet gegeven. Alleen raadt Budiansky aan honden gewoon honds te behandelen. 'Honden willen niet in de rol van een volwaardig mens geduwd worden. Ze willen hond zijn.'
Boeken waarin u wordt afgeraden om een huisdier aan te schaffen zijn er niet veel. Voor wie overweegt een hond aan te schaffen, lijkt het raadzaam om dit boek eerst te lezen:
 

De waarheid over honden door Stephan Bodiansky